Agent jak klocek na mapie procesu
Nie budujemy każdego agenta od zera. Budujemy jednego agenta o dobrej architekturze, a potem powielamy go do kolejnych zadań — jak figurę, którą stawia się na mapie procesu BPMN. Każdy agent ma konektory, przez które łączy się z systemami i z innymi agentami, a razem realizują zadania, których żaden nie zrobiłby sam. Opisujemy tę koncepcję i to, co mówią o niej badania i branża.
Jeden wzorzec, wiele stanowisk
Pracownicy w firmie mają wiele wspólnych cech: rozumieją polecenia, korzystają z systemów, prowadzą notatki, przekazują sprawy dalej. Różnią się wiedzą działu i narzędziami, z których korzystają. Tak samo budujemy agentów. Wszyscy mają ten sam „szkielet”: sposób rozmowy, pamięć sprawy, kontrolę czynności, bramki bezpieczeństwa. Różni ich tylko konfiguracja: wiki działu, zestaw narzędzi i zakres uprawnień.
Dzięki temu nowy agent to nie nowy program, tylko nowy zestaw ustawień. Poprawka w szkielecie — na przykład lepsza obrona przed nadużyciami — od razu trafia do wszystkich agentów.
Mapa procesu: BPMN jako plan pracy agentów
BPMN to międzynarodowy standard rysowania procesów biznesowych: zadania, decyzje, przekazania i zdarzenia przedstawione jako klocki połączone strzałkami. Analitycy i kierownicy znają go od lat. My używamy go jako planu pracy agentów:
- klocek zadania to agent albo czynność wykonywana przez kod,
- bramka decyzyjna określa, kto decyduje: kod, model albo człowiek,
- strzałka to przekazanie sprawy — z danymi i kontekstem — do kolejnego agenta lub działu,
- konektor łączy klocek z systemem: CRM, księgowością, kalendarzem, magazynem.
Proces sprawdza się najpierw w symulacji, a dopiero potem uruchamia. Kierownik widzi na mapie, co robi każdy agent, zamiast czytać kod.
Konektory: ręce do systemów i ręce do innych agentów
Agent łączy się ze światem przez dwa rodzaje konektorów. Pierwsze prowadzą do narzędzi i danych. Tu branża wypracowała otwarty standard: Model Context Protocol (MCP), opublikowany przez Anthropic w listopadzie 2024 roku, opisuje, jak model ma korzystać z zewnętrznych narzędzi i źródeł danych.
Drugie konektory prowadzą do innych agentów. W kwietniu 2025 roku Google ogłosiło protokół Agent2Agent (A2A), a w czerwcu przekazało go fundacji Linux Foundation. Każdy agent publikuje w nim „wizytówkę” (agent card), w której opisuje, co potrafi i jak się z nim połączyć. Dzięki temu agenci różnych dostawców mogą sobie zlecać zadania.
Co mówią badania
- MetaGPT (Hong i in., 2023) zapisuje standardowe procedury pracy (SOP) jako role agentów — analityk, architekt, programista — i pokazuje, że zespół agentów działający według ustalonej procedury radzi sobie lepiej niż agenci rozmawiający bez struktury. To bardzo bliskie naszemu podejściu: procedura działu jest częścią agenta.
- AutoGen (Wu i in., 2023, Microsoft) to platforma, w której agenci o różnych rolach współpracują przez rozmowę, a człowiek może dołączyć w dowolnym momencie.
- Rozszerzenie BPMN dla agentów (2024) proponuje, jak rysować na mapie procesu współpracę ludzi i agentów: pojedynczych i zespołowych, z pętlami sprawdzania wyników.
- Agentowe projektowanie procesów (2025) idzie krok dalej: zamiast sztywno rozpisywać każdy krok, opisuje się cele, a przebieg wyłania się z interakcji agentów.
Branża idzie w tę samą stronę
Twórcy systemów do zarządzania procesami już łączą BPMN z agentami. Camunda w wersji 8.7 z kwietnia 2025 roku wprowadziła tzw. orkiestrację agentową: na mapie BPMN można umieścić agenta AI, który w wyznaczonym fragmencie procesu sam wybiera kolejność zadań, a reszta procesu pozostaje deterministyczna. To dokładnie ta równowaga, której szukamy: swoboda agenta w granicach mapy.
Gdzie są trudności
- Błędy się sumują. Gdy sprawa przechodzi przez pięciu agentów, pomyłka pierwszego trafia do wszystkich kolejnych. Dlatego na przekazaniach stawiamy bramki sprawdzające dane.
- Bezpieczeństwo połączeń. Każdy konektor to potencjalna droga nadużycia. Agent dostaje tylko te uprawnienia, których wymaga jego klocek na mapie.
- Wdrożenia wciąż raczkują. Według ankiety Camundy z 2026 roku (przeprowadzonej wśród 1150 decydentów z dużych firm — warto pamiętać, że to badanie dostawcy), choć 71 procent organizacji deklaruje korzystanie z agentów AI, w ostatnim roku tylko 11 procent zastosowań agentowych trafiło do produkcji. Architektura nie zastąpi testów na prawdziwych sprawach.
Jak projektujemy naszą firmę agentów
W naszym projekcie działy — na przykład sekretariat, księgowość czy windykacja — mają być tym samym agentem w różnej konfiguracji. Sekretariat ma przyjmować sprawę i przekazywać ją właściwemu działowi razem z teczką rozmowy, a dział — wykonywać swoją część przez własne konektory i oddawać wynik. Każdy nowy dział zaczynamy od narysowania jego procesu na mapie, a dopiero potem dobieramy wiedzę i narzędzia. Kolejnego agenta nie programujemy — konfigurujemy go.
Podsumowanie
Dobry agent to powtarzalny klocek: wspólny szkielet, własna konfiguracja i konektory do systemów oraz innych agentów. Postawiony na mapie BPMN staje się częścią procesu, który można zobaczyć, przetestować i rozbudować. Badania i branża idą w tę samą stronę — od pojedynczych asystentów do zespołów agentów pracujących według procedur.
Źródła
- Hong i in., MetaGPT: Meta Programming for A Multi-Agent Collaborative Framework, 2023
- Wu i in., AutoGen: Enabling Next-Gen LLM Applications via Multi-Agent Conversation, 2023
- Towards Modeling Human-Agentic Collaborative Workflows: A BPMN Extension, 2024
- An Agentic AI for a New Paradigm in Business Process Development, 2025
- Anthropic, Model Context Protocol, 2024
- Google, przekazanie protokołu A2A do Linux Foundation, 2025
- Camunda, State of Agentic Orchestration & Automation 2026
- Camunda 8.7: Agentic Orchestration, 2025